Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μπει δυναμικά στην καθημερινότητά μας. Μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, αναζητούμε πληροφορίες, επικοινωνούμε και λύνουμε προβλήματα.
Του Coach Κώστα Τσαδάρη
Η εξέλιξη αυτή είναι εντυπωσιακή. Όταν όμως η συζήτηση αφορά παιδιά και ιδιαίτερα παιδιά που μεγαλώνουν μέσα στον αθλητισμό, θεωρώ ότι χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.
Το πρόβλημα δεν είναι η ίδια η τεχνολογία. Το πρόβλημα ξεκινά όταν αρχίζει να αντικαθιστά διαδικασίες απαραίτητες για την ανάπτυξη ενός παιδιού: τη σκέψη, την προσπάθεια, την υπομονή, τη δοκιμή, το λάθος και τελικά την προσωπική κρίση.
Σήμερα ένα παιδί μπορεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να ρωτήσει πώς θα γίνει καλύτερος αθλητής, ποια άσκηση πρέπει να κάνει, γιατί δεν αγωνίζεται περισσότερο ή ακόμη και αν ο προπονητής του έχει δίκιο.
Το γεγονός όμως ότι μια απάντηση εμφανίζεται γρήγορα και με βεβαιότητα δεν σημαίνει ότι είναι σωστή. Και κυρίως δεν σημαίνει ότι αφορά πραγματικά το συγκεκριμένο παιδί.
Εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες παγίδες της εποχής μας: συγχέουμε την πληροφορία με τη γνώση.
Ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης μπορεί να επεξεργαστεί τεράστιο όγκο δεδομένων. Δεν έχει όμως ζήσει με το παιδί. Δεν το έχει δει στην προπόνηση. Δεν γνωρίζει τον χαρακτήρα του, τις ανασφάλειές του, την προσπάθειά του, τις σχέσεις με τους συμπαίκτες του ή τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει την αποτυχία.
Στον αθλητισμό όλα αυτά είναι καθοριστικά.Ένα παιδί δεν βελτιώνεται μόνο επειδή του δόθηκε η σωστή τεχνική οδηγία. Βελτιώνεται επειδή μαθαίνει να επιμένει όταν κάτι δεν του βγαίνει. Επειδή δοκιμάζει ξανά. Επειδή κάνει λάθος, απογοητεύεται και επιστρέφει στην επόμενη προπόνηση.
Αυτή η διαδικασία δεν μπορεί να παρακαμφθεί.Όταν ένα παιδί συνηθίζει ότι για κάθε δυσκολία υπάρχει αμέσως μια έτοιμη απάντηση, υπάρχει ο κίνδυνος να χάσει σταδιακά την αντοχή του απέναντι στο δύσκολο και στο άγνωστο.Ο αθλητισμός λειτουργεί ακριβώς αντίθετα.
Μέσα σε έναν αγώνα το παιδί πρέπει να παρατηρήσει, να αποφασίσει και να αναλάβει την ευθύνη της απόφασής του. Μπορεί να κάνει λάθος, να χάσει την μπάλα, να αστοχήσει ή να χάσει τον αγώνα. Όλα όμως αυτά αποτελούν μέρος μιας διαδικασίας που διαμορφώνει προσωπικότητα.
Γι' αυτό πιστεύω ότι ο αθλητισμός σήμερα έχει μεγαλύτερη αξία από ποτέ.
Σε μια εποχή όπου όλα κινούνται γρήγορα και πολλά προσφέρονται έτοιμα, το γήπεδο παραμένει ένας χώρος πραγματικότητας. Δεν μπορείς να αντιγράψεις την επιμονή. Δεν μπορείς να ζητήσεις από κάποιον άλλον να προσπαθήσει ή να ιδρώσει για σένα.
Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά: οι γονείς.
Ο γονιός δεν είναι προπονητής. Δεν είναι τεχνικός διευθυντής και δεν είναι μάνατζερ του παιδιού του.
Όταν μετά από κάθε αγώνα αναλύονται τα λεπτά συμμετοχής, η θέση, οι επιλογές του προπονητή και όσα «θα έπρεπε» να είχαν γίνει, το παιδί σταδιακά παύει να ζει τον αθλητισμό ως παιδί. Αρχίζει να τον βιώνει μέσα από το άγχος και τις προσδοκίες των ενηλίκων.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να ενισχύσει αυτή την κατάσταση, προσφέροντας στον γονιό άμεσες αναλύσεις και επιχειρήματα χωρίς να γνωρίζει τι πραγματικά συμβαίνει μέσα στην ομάδα.
Η πρόσβαση όμως στην πληροφορία δεν μετατρέπει τον γονιό σε προπονητή.
Ο ρόλος του γονιού είναι διαφορετικός και εξίσου σημαντικός: να στηρίζει, να ακούει, να δίνει ασφάλεια και να αφήνει το παιδί να ζήσει τη δική του αθλητική εμπειρία.Γιατί όταν οι ρόλοι μπερδεύονται, το παιδί βρίσκεται στη μέση.
Ο παιδικός αθλητισμός χρειάζεται καθαρά όρια:
Ο προπονητής να προπονεί.
Ο γονιός να στηρίζει.
Και το παιδί να έχει το δικαίωμα να παίζει, να μαθαίνει, να κάνει λάθη και να μεγαλώνει χωρίς να αισθάνεται ότι κάθε του κίνηση αξιολογείται συνεχώς.
Η προπονητική στις αναπτυξιακές ηλικίες δεν είναι μαθηματικός τύπος. Δεν ακολουθούν όλα τα παιδιά την ίδια πορεία. Κάποιο ωριμάζει νωρίτερα, κάποιο αργότερα. Κάποιο χρειάζεται αυστηρότητα και κάποιο περισσότερο χρόνο, στήριξη και αυτοπεποίθηση.
Εκεί βρίσκεται και ένα από τα σημαντικότερα όρια της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Μπορεί να δημιουργήσει ασκήσεις, να προτείνει προγράμματα και να αναλύσει δεδομένα. Δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει τη σχέση προπονητή και αθλητή. Δεν μπορεί να καταλάβει από ένα βλέμμα ότι σήμερα ένα παιδί χρειάζεται να ακούσει ένα «μπράβο». Δεν μπορεί να αισθανθεί πότε πρέπει να πιέσει και πότε πρέπει να προστατεύσει.
Και ο αθλητισμός, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, είναι σχέση.
Χρειάζεται επίσης να θυμόμαστε κάτι ακόμη: το παιδί δεν είναι ένα project βελτιστοποίησης.Δεν είναι ένα σύνολο αριθμών, λεπτών συμμετοχής και στατιστικών που πρέπει κάθε εβδομάδα να παρουσιάζει βελτίωση. Θα έχει καλές και κακές ημέρες. Περιόδους προόδου και περιόδους στασιμότητας. Θα αλλάζει σωματικά, συναισθηματικά και κοινωνικά.
Το μεγαλύτερο λάθος είναι να ξεχάσουμε ότι απέναντί μας έχουμε πρώτα ένα παιδί και μετά έναν αθλητή. Δεν πιστεύω ότι πρέπει να απαγορεύσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη. Αυτό θα ήταν μη ρεαλιστικό. Πρέπει όμως να μάθουμε στα παιδιά να τη χρησιμοποιούν ως εργαλείο και όχι ως υποκατάστατο της σκέψης.
Πριν ρωτήσεις μια μηχανή, προσπάθησε να σκεφτείς μόνος σου.
Πριν δεχτείς μια απάντηση, αμφισβήτησέ την.
Πριν ζητήσεις από την AI να σου πει τι έκανες λάθος, μίλησε με τον προπονητή σου.
Οι εποχές αλλάζουν και η Τεχνητή Νοημοσύνη θα γίνει ακόμη ισχυρότερη. Θα μας προσφέρει τεράστιες δυνατότητες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να της παραδώσουμε κάθε κομμάτι της ζωής μας.
Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παιδιά.
Μέσα στον αθλητισμό έχουμε την ευθύνη να προστατεύσουμε πράγματα που δεν αντικαθίστανται από κανέναν αλγόριθμο: την προσπάθεια, την υπομονή, την πειθαρχία, την αποτυχία, τη συνεργασία, την προσωπική ευθύνη και την πραγματική ανθρώπινη επικοινωνία.
Γιατί τελικά δεν είναι σημαντικό να μεγαλώσουμε παιδιά που γνωρίζουν όλες τις απαντήσεις.
Είναι σημαντικό να μεγαλώσουμε παιδιά που έχουν μάθει να σκέφτονται, να προσπαθούν, να αποφασίζουν και να στέκονται στα πόδια τους ακόμη και όταν κανείς δεν τους δίνει έτοιμη την απάντηση.
Και αυτό είναι κάτι που κανένα AI δεν πρέπει να αναλάβει αντί για εμάς.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου