Πριν από λίγα χρόνια οι γονείς ανησυχούσαν αν τα παιδιά τους έπαιζαν πολλές ώρες βιντεοπαιχνίδια. Σήμερα αντιμετωπίζουμε κάτι πολύ πιο ύπουλο και επικίνδυνο: το doomscrolling.
Του Κωνσταντίνου Τσάδαρη – Basketball Coach Academy
Πρόκειται για την ασταμάτητη κατανάλωση περιεχομένου μέσω κινητών τηλεφώνων και κοινωνικών δικτύων, όπου ο χρήστης συνεχίζει να σκρολάρει ατελείωτα, ακόμη και όταν το περιεχόμενο τον αγχώνει, τον στεναχωρεί ή τον εξαντλεί ψυχολογικά.
Τα παιδιά και οι έφηβοι αποτελούν την πιο ευάλωτη ομάδα. Ο εγκέφαλός τους βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη και είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στους μηχανισμούς ανταμοιβής που χρησιμοποιούν οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Οι αλγόριθμοι έχουν σχεδιαστεί για να κρατούν το παιδί όσο το δυνατόν περισσότερη ώρα μπροστά στην οθόνη. Κάθε βίντεο οδηγεί στο επόμενο. Κάθε ειδοποίηση δημιουργεί προσμονή. Κάθε like προκαλεί μια μικρή έκρηξη ντοπαμίνης, της χημικής ουσίας που σχετίζεται με την ευχαρίστηση και την επιβράβευση.
Στην πραγματικότητα, τα παιδιά δεν ανταγωνίζονται απλώς μια εφαρμογή. Ανταγωνίζονται ολόκληρες βιομηχανίες τεχνολογίας που επενδύουν δισεκατομμύρια για να κερδίσουν την προσοχή τους.
Οι ανησυχητικές συνέπειες
Το doomscrolling συνδέεται με:
Αυξημένα επίπεδα άγχους.
Συμπτώματα κατάθλιψης.
Διαταραχές ύπνου.
Χαμηλή αυτοεκτίμηση.
Δυσκολίες συγκέντρωσης και μάθησης.
Κοινωνική απομόνωση.
Μειωμένη φυσική δραστηριότητα.
Αυξημένη παχυσαρκία.
Ψυχολογική εξάρτηση από το κινητό.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι πολλά παιδιά αναφέρουν πως νιώθουν άγχος ακόμη και όταν απομακρύνονται από το κινητό τους για λίγες ώρες.
Η γενιά που κοιμάται λιγότερο από ποτέ
Οι ειδικοί παρατηρούν ότι όλο και περισσότερα παιδιά κοιμούνται με το κινητό δίπλα στο μαξιλάρι τους.
Το μπλε φως των οθονών μειώνει την παραγωγή μελατονίνης, της ορμόνης που ρυθμίζει τον ύπνο. Παράλληλα, η συνεχής διέγερση του εγκεφάλου καθιστά δυσκολότερη τη χαλάρωση.
Αποτέλεσμα;
Κούραση.
Μειωμένη σχολική απόδοση.
Νευρικότητα.
Έλλειψη κινήτρου.
Αυξημένο στρες.
Η κρίση της μοναξιάς
Παρά το γεγονός ότι τα παιδιά είναι πιο «συνδεδεμένα» από ποτέ, πολλές έρευνες δείχνουν αυξανόμενα επίπεδα μοναξιάς.
Οι διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις δεν μπορούν να αντικαταστήσουν:
Την αγκαλιά.
Τη φιλία πρόσωπο με πρόσωπο.
Την ομαδική συνεργασία.
Το παιχνίδι.
Την αίσθηση του «ανήκειν».
Ένα παιδί μπορεί να έχει χιλιάδες ακόλουθους και ταυτόχρονα να αισθάνεται βαθιά μόνο.
Ο αθλητισμός ως αντίδοτο
Όταν ένα παιδί βρίσκεται στο γήπεδο:
Κινείται.
Γελά.
Κοινωνικοποιείται.
Θέτει στόχους.
Μαθαίνει να συνεργάζεται.
Αναπτύσσει αυτοπεποίθηση.
Στο μπάσκετ δεν υπάρχουν φίλτρα, ψεύτικες εικόνες και αλγόριθμοι.
Υπάρχει προσπάθεια, ιδρώτας, ομαδικότητα και πραγματικές ανθρώπινες σχέσεις.
Κάθε ώρα που ένα παιδί περνά σε μια προπόνηση είναι μια ώρα που επενδύει στην ψυχική και σωματική του υγεία.
Ένα μήνυμα προς γονείς και κοινωνία
Το πρόβλημα δεν είναι η τεχνολογία.
Το πρόβλημα είναι όταν η τεχνολογία αντικαθιστά τη ζωή.
Αν συνεχίσουμε να επιτρέπουμε στα παιδιά να μεγαλώνουν περισσότερο με οθόνες παρά με ανθρώπους, περισσότερο με αλγόριθμους παρά με δασκάλους, περισσότερο με βίντεο παρά με εμπειρίες, τότε το τίμημα θα είναι βαρύ.
Δεν κινδυνεύουμε να χάσουμε απλώς αθλητές, μαθητές ή κοινωνικές δεξιότητες.
Κινδυνεύουμε να χάσουμε μια ολόκληρη γενιά παιδιών που θα γνωρίζει τα πάντα για τον κόσμο μέσα από μια οθόνη, αλλά πολύ λίγα για τον εαυτό της.
Το doomscrolling δεν είναι μια αθώα συνήθεια. Είναι μια νέα μορφή ψηφιακού εθισμού που απαιτεί την προσοχή γονέων, εκπαιδευτικών, προπονητών και ολόκληρης της κοινωνίας. Το μέλλον των παιδιών μας αξίζει περισσότερα από ένα ατελείωτο σκρολάρισμα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου